Recensie van 'Krop' in Awater/Poëzieclub

Want wat is hier nu eigenlijk het plan?

Door Nora van Arkel

‘uw leestijd vandaag/ is mijn volledige menselijkheid’, schrijft Anne Provoost in ‘Accolade’. De bundel Krop is, na vele romans, essays, korte verhalen en los gepubliceerde gedichten haar eerste dichtbundel, en staat bol van verschillende thema’s die elkaar in rap tempo opvolgen. Het moederschap en de invloed daarvan op het schrijverschap is een terugkerend onderwerp, net als de geliefde, die steeds weer een punt van houvast blijkt.

Het titelgedicht ‘Krop’ schetst op ironische wijze de invloed van social media op de wens een groots en meeslepend leven te lijden, of op zijn minst herinnerd te worden als iemand met nog veel potentieel als het allemaal vroegtijdig fout gaat: ‘het onafgewerkte plan’.

We hebben de jaren al,
dus het beste wat
ons nu kan overkomen
is vroegtijdig dood te worden verklaard
in een krant of op een Facebook-status

Op speelse, meanderende wijze reist Provoost door de taal. De dichter verwondert zich, herinnert zich, moedigt de woorden aan om getuige te zijn van haar leven, maar vraagt de taal ook om haar leven verder te brengen.

In sommige gedichten, zoals ‘Mentaal plan’ en ‘Last post’, trekt elke regel je naar de volgende: je kunt ademloos blijven lezen, om vervolgens in een staat van lichte verwarring vol goede moed opnieuw te beginnen. Sommige regels, hoe bedrieglijk simpel ook, zingen nog lang na, zoals in het zojuist genoemde ‘Last post’: ‘Want wat is hier nu eigenlijk het plan?’ Later in dit gedicht vervolgt ze:

Zo zal ik het zeggen later:
ik heb geleefd in een tijd
waarin het schandelijk was
dat je op werk twee dagen na elkaar
dezelfde kleren aanhad
Ik heb geleefd in een tijd
waarin men geloofde
dat gelukkig zijn belangrijk was

We vertrokken met goede voornemens altijd
We wisten het allemaal, maar faalden

Klimaatvriendelijke wereld
Provoost is lid van de Klimaatdichters, een groepering Vlaamse en Nederlandse dichters die zich door middel van poëzie inspant voor een klimaatvriendelijke wereld. De urgentie van een wereld in crisis is op veel plekken terug te lezen in de bundel, maar niet alleen op het vlak van klimaat. Provoost toont zich vaak kritisch: op de maatschappij, op sociale media, maar ook op het zelf. Ze raakt een gevoelige snaar – of beter gezegd, een heleboel gevoelige snaren. Door de veelheid aan thema’s in combinatie met de afwezigheid van een indeling in verschillende afdelingen (de gedichten volgen elkaar onafgebroken op), kan de lezer soms wat verdwalen. Waarom moesten precies deze gedichten bij elkaar in deze volgorde in één bundel staan? Het antwoord hierop komt niet vanzelf, met als gevolg dat de bundel hier en daar lang en onoverzichtelijk aanvoelt. Je kunt je natuurlijk gewoon bij de hand laten nemen en dit verdwalen maar laten plaatsvinden. Een andere optie is de bundel langzaam te consumeren, één gedicht per keer de wereld te betreden die Provoost schetst, analyseert, bevraagt en bekritiseert – maar soms wordt je aandacht pas echt getrokken wanneer er een typische Provoost-observatie voorbijkomt die juist voortbouwt op een sentiment uit een voorgaand gedicht.

Provoost bekijkt overigens niet alleen de wereld om haar heen, maar onderzoekt ook de noodzakelijkheid van haar eigen nieuwe rol als dichter (misschien zelfs specifiek als Klimaatdichter). In ‘Hulpwerkwoorden’ schrijft ze:

Dat we zouden eindigen als dichters
met rozijnachtige gezichten
die hun opvattingen altijd van twee kanten bekijken
en hun slaap onderverdelen in secties
omdat ze denken in dromen
en geen hulpwerkwoorden willen gebruiken
hadden we op een of andere wijze
moeten kunnen willen vermijden

Er is een schat aan onderwerpen, mooie regels en bijzondere manieren van kijken te vinden in Krop, een bundel die de tijd vraagt, maar de lezer tegelijkertijd soms van de ene regel naar de volgende sleurt. Het is de moeite om erin te duiken. Hopelijk lezen we in de toekomst nog veel van Anne Provoost, dichter.

Naar de recensie op Awater