| Eng | Fr |

Nieuws

Werk

Bewerkt/Verfilmd
Vertaald
Bekroond

Auteur
Optredens
Academisch
Audio/Video
Foto's
Contact

Verfilming

Reportage
De Standaard, maandag 11 december 2000
Roel Verniers

Kinderen van de rekening

Zes jaar geleden betrad jeugdauteur Anne Provoost met Vallen de internationale scène. Haar tweede boek was goed voor negen vertalingen. En een verfilming. Acasa Esana Pictures nam de taak op zich, regisseur Hans Herbots mocht meteen zijn eerste langspeelfilm draaien. Eind oktober trok de ploeg zich in de Ardeche terug. Vorige week viel het doek over vijf weken opname.

Uitvalsbasis Lamastre bevindt zich op goed een uur rijden van Valence. De burgemeester stelt er een conferentiezaal ter beschikking als kantoorruimte. Hotel Du Midi en een zeldzaam café op het marktplein doen gouden zaken. Vijf weken lang dertig mensen herbergen: het dikt aardig aan. De dag van mijn setbezoek trekt de filmploeg de omliggende bergen in. Rond mij golvende hellingen vol loofbomen, achter mij een riviertje en langs mij rent een hond voorbij. De mascotte. Het beest heeft net een zwempartij achter de rug en zoekt nu net zoals zijn baasjes de warmte op.

In een nabij gelegen herberg filmt regisseur Hans Herbots inmiddels met kleine bezetting. De scène speelt zich af in een kelder rond een tafel. Hoofdrolspeler Lee Williams geeft rendez-vous aan Koen De Bouw en Wouter Hendrickx. Een steady-cam tolt rond de personages, pottenkijkers worden verzocht buiten te wachten. Daar kraakt de walkietalkie in drie talen: ,,stilte alstublieft, silence s'il vous plaît, silence please''. Dat komt ervan als je met Vlaams-Engelse cast en Waals-Vlaamse productieploeg hartje Frankrijk opzoekt.

De locatie sluit naadloos op het verhaal van Provoost aan. Behoorlijk tegen zijn zin reist Lucas samen met zijn moeder naar het huis van zijn pas overleden grootvader in Zuid-Frankrijk af. Daar stoot hij op zijn jeugdvriendin Caitlin. Die logeert met haar moeder in het klooster naast het huis. Het klooster is verboden terrein voor Lucas. Al sinds hij kind was. Waarom? Tijdens de Tweede Wereldoorlog verborg een non er vijftien Joodse kinderen. De grootvader van Lucas gaf hen bij de Nazi's aan. Lucas heeft het nooit geweten. Caitlin des te meer. Haar moeder was een van de overlevenden. Gaandeweg trekt Lucas lessen uit het verleden. Niets te laat. Diezelfde vakantie maakt hij kennis met de dwingende retoriek van het nationalisme en laat hij zich ei zo na tot activist bekeren.

,,Heel vroeg tijdens de bewerking van het boek, vroeg Hans om mee aan het scenario te werken, vertelt Anne Provoost. ,,Ik heb die vraag eerst van me afgeschoven. Ik was er rotsvast van overtuigd dat film en literatuur twee fundamenteel andere media zijn. Het boek was mijn werk. De rest niet zozeer, dacht ik. Later ging Provoost alsnog meeschrijven. Niet om de controle te behouden, wel omdat ze de uitdaging wilde aangaan. ,,Plots besefte ik dat ik me mocht afvragen wat er zich binnen de muren van het klooster zoal afspeelde. In het perspectief van waaruit ik Vallen schreef, was dat onmogelijk. In film kan je veel makkelijker van perspectief wisselen. Eens ik dat begreep, heb ik Hans en producent Tharsi Vanhuysse aangemoedigd van het boek af te wijken.''

,,We zijn niet zo heel ver gegaan, vertelt Vanhuysse. ,,Meteen na het verschijnen van het boek wilde ik het verfilmen. Vallen raakt de problematiek van nationalisme heel subtiel aan. Anne Provoost vertrekt vanuit mensen en toont hoe makkelijk ze zich kunnen laten verleiden door de woorden van een ander. Dat beviel me. En die lijn proberen we te bewaren.

De finale versie van Vallen werd in Londen herschreven en naar het Engels vertaald. Waarom? ,,Ik zal je hetzelfde antwoord geven als aan de Vlaamse Gemeenschap: met die vertalingen in het achterhoofd bewijs je met een Engelstalige versie het basismateriaal van Anne Provoost de beste dienst. Haar boek verdient een internationaal forum. Waarmee je in één klap natuurlijk ook de afzetmarkt vergroot. Of er al landen geboekt zijn? ,,Engeland en Duitsland zijn vrijwel zeker. De rest zal wel volgen.

Bewijzen

Het vertrouwen is groot. Al wil Vanhuysse niet te vroeg juichen. ,,Met zeventig miljoen budget start je eigenlijk een soort van KMO. Voor een Vlaamse film is dat niet enorm veel of uitzonderlijk weinig. Maar je kan uiteindelijk alleen maar hopen dat het project goed afloopt. Maar Hans is goed bezig. Ik zie dat aan de rushes, je voelt dat op de set.'' Meneer Herbots? ,,Of ik goed bezig ben? Ik weet dat niet. Ervaring deed cineast op bij VTM-series als Wittekerke en Deman . Samenwerken met Vanhuysse deed hij voor de kortfilm Omelette á la flamande . De rolprent oogstte heel wat lof op internationale festivals. Maar een langspeler blijft een ander paar mouwen. ,,Enerzijds ben ik gerustgesteld dat ik voor mijn eerste langspeelfilm met zo'n professionele mensen kan werken. Anderzijds is er de stress dat ik mij nu helemaal moet bewijzen. Hoe dat afloopt, zullen we zien als de film is afgewerkt. Dat moet ergens begin volgend jaar zijn. Een datum voor de première is er nog niet.

Ondertussen zit de draaidag erop en schuift hoofdrolspeler Lee Williams met een gin-tonic bij. Het aperitief. Hoe Herbots zijn ploeg vijf weken lang samenhoudt, wil ik weten. Williams schiet in de lach. Herbots geeft dan maar zelf het antwoord. ,,Je weet dat nooit van jezelf, vertelt hij. ,,Maar ik houd in ieder geval alle communicatiekanalen open. Praten, vertrouwen geven en hopen dat je dat van anderen terugkrijgt.

Als Williams is uitgelachen, pikt hij in. ,,Ik kan mijn opmerkingen altijd kwijt, zegt hij. Ik voel me betrokken. Niet alleen bij het verhaal. Ik kan ook met iedereen van de ploeg over de film praten en weet dat ze naar me luisteren. Geloof me, dat is in andere films wel anders. Daar zit zo'n regisseur suf achter zijn monitor en mogen de technici zelfs niet met de acteurs praten. Williams was ooit het gezicht van een Calvin Klein campagne en speelde onder meer in In his Life - The John Lennon Story . Mijn ervaring met de Vlaamse film heeft gesmaakt, dank u.'' We zijn aan de soep toe. Wat verder zitten Koen De Bouw en Wouter Hendrickx na te kouten. ,,Jammer dat ik geen scène mocht spelen met Jill Clayburg, de moeder van Caitlin, zegt filmdebutant Wouter Hendrickx. Zij heeft al twee Oscarnominaties achter haar naam. Naast haar wilde ik wel mijn entree maken. Al heeft hij geen klagen. Ik mag op een brommer rijden, een vechtscène spelen en als een jager door de bossen van de Ardeche trekken, lacht Hendrickx. Als je als acteur zo'n dingen mag doen, komt het kind helemaal in je boven.''

Of hij dan geen last heeft van de confrontatie met de camera? Ze vangen me hier goed op. Al blijft het aanpassen natuurlijk. Die-hard filmacteur Koen De Bouw vult aan: In vergelijking met theater blijft filmen een bijzonder confronterende manier van spelen. De camera is je beste vriend maar heeft ook het koudste oog: kom maar eens overeen. Tijdens het nagerecht komt de regisseur er opnieuw bijzitten. Ik vraag hem of Vallen een jeugdfilm wordt. Nee. We hebben de leeftijd van de hoofdrolspelers opgetrokken van zestien tot achttien, negentien jaar. Dat geeft niet alleen meer bewegingsvrijheid aan de personages. Dat zorgt er ook voor dat je in een aantal relationele aspecten een stapje verder kunt zetten, antwoordt hij. ,,Uitgedrukt in tijdschriften is Vallen een kruising tussen Teek , Knack en Joepie . Iedereen komt aan zijn trekken. Dat heeft niets te maken met vervlakking van thema's. Wel omdat we drie verschillende generaties laten omgaan met geschiedenis en elkeen positie laten kiezen. En daar staat geen leeftijd op.'' Roel Verniers, De Standaard, maandag 11 december 2000

Print deze pagina... enkel als het niet anders kan!