| Eng | Fr |

Nieuws

Werk

Bewerkt/Verfilmd
Vertaald
Bekroond

Auteur
Optredens
Academisch
Audio/Video
Foto's
Contact

Juryrapport Vrouw & Kultuur Debuutprijs 2008

Allereerst wil de jury beginnen de achtergrond van deze prijs te schetsen. In 1987 werd de vereniging Vrouw & Kultuur opgericht, met als doelstelling de vrouwencultuur, en in het bijzonder de vrouwenliteratuur, te stimuleren en aan een breed publiek bekend te maken. Om dit te bereiken organiseert de vereniging verschillende activiteiten, waaronder het uitreiken van de tweejaarlijkse Vrouw & Kultuur DebuutPrijs.

Destijds was het duidelijk dat vrouwelijke auteurs minder belangstelling kregen dan ze verdienden. Hoewel deze situatie heden ten dage aanzienlijk verbeterd lijkt, worden vrouwen toch nog steeds nauwelijks genomineerd voor grote prijzen.

Dit jaar reiken we de Prijs voor de vijfde keer uit.

Voor deze prijs komen Nederlandstalige romans en verhalen van vrouwelijke debutanten in aanmerking die werden uitgegeven in 2006 en 2007. Het aantal inzendingen was hoger dan ooit: maar liefst 58 debuten heeft de jury beoordeeld.

De auteurs zijn van alle leeftijden, soms nog erg jong. Een paar deden eerder ervaring op als schrijvers van columns. Een tiental debuten bestaat uit verhalen, beduidend meer dan voorgaande jaren. De boeken spelen zich overal ter wereld af. De jury reisde figuurlijk van Europa naar Suriname, Curaçao, het Verre Oosten, Zuid-Afrika en Nieuw-Zeeland. Om de veelheid aan thema’s te illustreren, noemen we er een paar: kinderloosheid, dementie, emigratie, wijnbouw en bloembollencultuur, geld en succes. Ook komen regelmatig internet, weblogs en de SMS-cultuur in de romans terug, zowel in de inhoud als in de vorm. Nieuwe onderwerpen zijn de drugswereld en andere criminele activiteiten, zoals de wapenhandel. Uiteindelijk gaan alle boeken over de grote thema’s, zoals geboorte, liefde en dood, trouw en ontrouw, de onmacht om te leven.

De genomineerden hebben een heel verschillende achtergrond, waardoor het palet kleuriger is geworden. Zo werden drie van hen geboren (of groeiden op) buiten Nederland: Anne Provoost komt uit Vlaanderen, Marylin Simons uit Suriname en Naema Tahir, van Pakistaanse afkomst, is geboren in Londen.

We laten de genomineerde boeken de revue passeren. Allereerst twee verhalenbundels. Verhalen vragen van de auteur en de lezer een andere instelling dan romans. In kort bestek moet de schrijver de plot opbouwen en geloofwaardige personages tot leven brengen. De lezer moet de moeite doen zich steeds opnieuw in te leven.

De personen in de bundel `Koorddansers' wonen in de minder mooie buurten van Paramaribo en worstelen in veel gevallen met hun onderlinge relaties; het gaat vaak over de liefde en vooral over het gebrek daaraan. Op liefdevolle en poëtische wijze beschrijft Marylin Simons hoe haar personages hun best doen het hoofd boven water houden.

De novellen uit `Kostbaar bezit' van Naema Tahir nemen ons mee naar Lahore, Pakistan. In een drieluik zien we hoe een jong meisje en twee jonge vrouwen hun seksualiteit ervaren. Tahir heeft een zinderende stijl van schrijven en zij maakt ons duidelijk hoe moeilijk het is om – levend in een vrouwonvriendelijke omgeving – aan het persoonlijke gevoel vast te houden.

Dan de romans.

Marian Donners hoofdpersoon Alexander is een wat schuwe jonge man, die droomt dat een verbintenis met zijn frivole collega Nin hem in één klap zal bevrijden van zijn inertie en onzekerheid. Wanneer er in de stad grote maatschappelijke onrust uitbreekt, sluit Alexander zich aanvankelijk af. Later zal ook hij zich laten meevoeren in een stroom van gebeurtenissen, waaruit hij uiteindelijk als een vrijer man te voorschijn komt. `8.30 uur: Opstand' is een verhaal vol van wonderlijke gebeurtenissen en kleurrijke personen. De broeierige, opgewonden chaos in de stad is zeer herkenbaar beschreven, terwijl er ook een tegenpool is: de rustige verhalenverteller op een bankje in het park geeft een beeld van hoe je evengoed anders in het leven kunt staan.

Sara in `Was alles maar konijnen' is een wat eenzaam meisje dat er niet goed in slaagt contact met anderen te leggen. Ze bedenkt de meest fantastische dingen om toch aanwezig te zijn en haar leven draaglijk te maken. Renske de Greef heeft een fantasievol verhaal geschreven, met veel humor en mededogen met haar hoofdpersoon. De verbondenheid van Sara met haar grootvader laat zien dat zij wel degelijk tot een gevoelvolle relatie in staat is.

Met `Bruidsvlucht' plaatst Marieke van der Pol zich in een goede traditie van verhalenvertellers. De levens van vier emigranten die in de naoorlogse jaren in Nieuw-Zeeland een betere toekomst zochten, worden evocatief en met veel gevoel voor detail beschreven. Het wisselend perspectief waarvan zij zich bedient en de flashbacks, hebben er een tot het einde toe spannend verhaal van gemaakt. De film is er al zichtbaar in – geen wonder dat die er ook komt.

`In de zon kijken' van Anne Provoost speelt zich af op het platteland van Australië. Het nog jonge meisje Chloë voelt zich gegijzeld door het verdriet over de onverwachte en onduidelijke dood van haar vader. Dat, en de toenemende blindheid van haar moeder, maken dat zij in grote onzekerheid leeft over hoe de toekomst er uit zal zien. Zij verschuilt zich het liefst in huis. Door de ogen van Chloë kijken we mee naar de pogingen van de moeder om het leven in de hand te houden, zien we hoe het halfzusje Ilana zich afkeert en haar eigen weg gaat. Anne Provoost beschrijft op indringende wijze de toenemende paniek, de uitzichtloosheid van een bestaan in een leeg landschap. Zij zegt veel en toch ook weer niet, haar taalgebruik is omzichtig, er blijft genoeg voor ons over om in te vullen. De jury was onder de indruk van haar beeldend vermogen, hoe ze bijvoorbeeld in staat is om een sfeer van stof en hitte in woorden te vatten. Haar schrijfstijl raakt diep. Om al deze redenen heeft de jury besloten om Anne Provoost de prijs van 2008 toe te kennen.

Jury: Ike Bouma, Ria Cobelens, Ellenmieke Kat, Bien de Muinck Keijzer, Janneke Nederpelt, Jellie Soons

De Vrouw & Kultuur DebuutPrijs 2008 wordt mogelijk gemaakt door de Rabobank en de gemeente Eindhoven.

Eindhoven, September 2008

Print deze pagina... enkel als het niet anders kan!