Nieuws
Werk
   -Alle
   -Ebooks
   -Luisterboeken
   -Bewerkt/Verfilmd
   -Vertaald
   -Bekroond

Auteur
   -Biografie
   -Bibliografie
   -Prijzen
   -Interviews
   -Standpunt
   -Dissertaties
   -Favorieten

Audio/Video
Foto's
Contact

Recensies

Bibnet (Vlaamse openbare bibliotheken op internet), 26 oktober 1997
Herman de Graef

Anne Provoost schiep met haar her- of verwerking van de De schone en het beest een boeiende roman met diepgang, waarbij het onderscheid tussen jeugd- en volwassenenliteratuur volledig uit de tijd is. Het verhaal speelt zich af in de vroege Middeleeuwen. In het gezin van een reizend handelaar wordt een derde dochtertje geboren, onvolgroeid en op sterven na dood. Haar schoonheid krijgt ze, als ze opgroeit, van de tegelelfen die de vloeren van het huis bevolken. Rosalena voelt haar schoonheid "als een harnas" om zich heen. Voor vrijwel niemand is ze nog wie ze is; als de vleesgeworden Schoonheid en zo wekt ze overal afgunst, onzekerheid, verwarring, verstomming en zelfs angst.

Al haar affectie schenkt ze aan het wrattenzwijntje dat ze ooit van haar vader cadeau kreeg. Stilaan ontwaakt in haar het verlangen een man in haar armen te houden. Twee jonge mannen huwen de zussen om dichter bij haar te zijn. Dan krijgt ze in het holst van de nacht elke dag weer een onbekende minnaar op bezoek, een vreemd wezen met wisselende beharing en geur en schier onuitputtelijke liefdeskrachten. Door een list ontdekt ze dat die minnaar bestaat uit haar twee schoonbroers.

Als er een pokkenepidemie uitbreekt, blijft zij alleen gespaard, wat de afgunst van de zussen nog vergroot. Dan raakt ook Rosalena zwanger. Haar vader keert uitgeput terug van een van zijn reizen; hij heeft gezocht naar het cadeau dat zij van hem verlangde: een witte roos als geneesmiddel voor de blindheid van haar oude vroedvrouw. Die roos heeft hij zonder toestemming geplukt in het kasteel van Thybeert. Uit wraak laat die de huizen van haar zussen platbranden.

Omdat Thybeert dan nog geen voldoening gekregen heeft, gaat Rosalena in de plaats van haar zieke vader op het kasteel het vuile werk opknappen. Thybeert blijkt niet alleen wreed maar ook diep bedroefd en verminkt en lelijk. Sinds zijn hele gezin overleed bij de pokkenepidemie is onredelijke wreedheid het enige middel dat helpt tegen verdriet. Geleidelijk groeit er vertrouwelijkheid tussen de schone Rosalena en de monsterlijke Thybeert. Hij bemint haar als haar vroegere beide minnaars tegelijk. Dan gaat ze terug naar haar vader, omdat die zonder haar niet geneest. Daar baart zij een gedrocht, een dubbelkind met twee hoofden en vier armpjes. Na korte tijd gaat ze terug naar Thybeert, haar kind achterlatend in de zorg van haar zussen. Haar afkeer voor hem is even oneindig als haar liefde.

Natuurlijk gaat het in deze bewerking van het oude sprookje om oeroude thema's: de onverdraaglijke ongelijkheid tussen mensen, de vergankelijkheid van schoonheid, de gehechtheid van een meisje aan haar vader, het jongemeisjesverlangen naar de volmaakte minnaar, de verscheurdheid van het hart bij de keuze tussen familie en geliefde... Anne Provoost heeft de oude thema's gerespecteerd maar tegelijk heeft ze er een verhaal van gemaakt waarin jongere (en oudere!) lezers hun eigen realiteit herkennen. Dit rijke verhaal nodigt je uit tot herhaald lezen, telkens vanuit een ander oogpunt. Je kan het bv. lezen als het psychologische relaas van de groei van een moederloos uitzonderlijk mooi meisje -- met jaloerse zussen en een vader voor wie ze een levende herinnering is aan zijn vrouw -- naar het ogenblik waarop ze zich geeft aan iemand die in haar even grote afkeer als liefde opwekt. Je kan het lezen als een parabel over de aardse schoonheid en over de lasten daarvan. Je zou het boek ook kunnen lezen met vooral aandacht voor de rol die het wrattenzwijn Zoran in haar leven speelt, katalysator van haar eenzaamheid, stimulans om te blijven leven, inwijder in sensueel genot... Hoe dan ook, dit boek is een must. Niet alleen om het rijke verhaal of om de prikkels tot denken over jezelf en over het menselijke bestaan, maar ook om het plezier dat je beleeft aan een suggestieve beschrijving zonder een woord te veel of aan rake originele beeldspraak.