| Eng | Fr |

Nieuws

Werk

Bewerkt/Verfilmd
Vertaald
Bekroond

Auteur
   -Biografie
   -Bibliografie
   -Prijzen
   -Interviews
   -Standpunt
   -Favorieten

Optredens
Academisch
Audio/Video
Foto's
Contact

Geletterde vrouwen 2000

De Standaard, 20 maart 2000
Eva Berghmans

Geletterde vrouwen Anne Provoost en Riana Scheepers op tournee

Wie meent dat vrouwen niets anders dan "damesliteratuur" schrijven, krijgt met de Geletterde Mensen van Anne Provoost (1964) en de Zuid-Afrikaanse Riana Scheepers (1957) een uitgelezen kans om dat beeld bij te stellen. De kortverhalen en fragmenten die ze lezen, volgen een parcours van geweld, gevangenschap en erotiek. En dat komt soms uiterst hard aan.

Organisator Behoud de Begeerte liet de keuze van een geletterde partner over aan jeugdschrijfster Provoost. Het toeval hielp een handje: ,,Na een reis in Zuid-Afrika bracht mijn man wat boeken mee over dat land. Een daarvan was van Riana Scheepers en nadat ik een paar verhalen gelezen had, wist ik dat ik samen met haar Geletterde Mensen wou doen.''

Het zijn twee heel verschillende vrouwen die tijdens deze tournee het podium delen. Provoost, die bekend werd met Vallen en haar reputatie bevestigde met De roos en het zwijn, is nogal verlegen en struikelt af en toe over haar woorden. Scheepers is veel feller, bijna strijdlustig. In haar linkeroor draagt ze een vijftien centimeter lange oorbel die veel weg heeft van een Afrikaanse talisman. Scheepers is blank, maar groeide op in KwaZulu-Natal, op een boerderij waar zwart en blank samenleefden.

Toch passen de vertellingen van Scheepers en Provoost goed bij elkaar. Ze delen een voorliefde voor een mythisch aandoende verteltraditie. De verhalen die ze brengen zijn nooit zomaar een anekdote. Ook hun stijl maakt hun teksten heel genietbaar om naar te luisteren.

Provoost en Scheepers hebben duidelijk gezocht naar aanknopingspunten voor hun teksten. Scheepers leest bijvoorbeeld een fragment uit Die heidendogters jubel waarin een vrouw gevangen zit en een overtuigend, licht erotisch anti-oorlogspamflet bedenkt. Provoost antwoordt met een fragment uit De roos en het zwijn, een bewerking van Belle en het Beest, waarin de betoverend mooie Rosalena op de vliering zit omdat haar zus niet wil dat een man haar ziet.

Het merendeel van de passages die Provoost leest, komt uit een nog niet gepubliceerd verhaal, een bewerking van de Ark van Noach. Of het een boek voor jongeren of voor volwassenen wordt, is nog niet uitgemaakt. In de twee eerste fragmenten komt het verhaal wat traag op gang, maar gaandeweg komen verontwaardiging en angst bovendrijven. De ik-figuur behoort niet tot de uitverkoren familie van Noach. De clou is ronduit spectaculair. Scheepers vult aan met een ontroerend kortverhaal over een meisje dat samen met haar grootvader op de rug van een paard een gezwollen rivier oversteekt.

Voor de aangrijpendste momenten tekent Scheepers. Domme koe, uit Die ding in die vuur , vertelt over een blanke antropologe die onderzoekt waarom zoveel zwarte kinderen sterven. De beschouwende toon van het verhaal slaat volledig om wanneer een halfdood, koortsig meisje het hospitaal wordt binnengebracht. Oorzaak van haar toestand is een ernstige infectie als gevolg van haar besnijdenis. Scheepers beschrijft de ravage en de onverschilligheid van de familieleden die het meisje binnenbrengen heel direct. Het snijdt je de adem af.

Ook Maar toch wel, uit Scheepers' nieuwe bundel Feeks, is pakkend. Een vrouw sluit zich na een overval in het eigen huis twee weken lang op en hult zich in stilzwijgen. Scheepers' moeder heeft na een dergelijk voorval een jaar lang gezwegen. Ze raakt pas weer uit die verlamming wanneer haar vroegere zwarte dienstbode twintig kilometer te voet aflegt om samen met haar te huilen. 'Daar is nie troos in hierdie land nie, weet die vrouw, maar daar is', eindigt het. Scheepers leest voor in het Afrikaans (een Nederlandse vertaling wordt op scherm getoond), wat deze Geletterde Mensen zeker een meerwaarde geeft. Hoe fijnzinnig Scheepers haar verhalen ook opbouwt, ze een keer in het Afrikaans horen doet je de sfeer nog beter proeven.

Anne Provoost heeft een goede keuze gemaakt; alleen is het een beetje jammer dat Scheepers een fermere indruk maakt. Ze heeft mijn exemplaar van Feeks bedacht met de opdracht 'Lank leve ons feekse!' Iets wat ik deze geletterde vrouwen graag toewens.

Geletterde Mensen met Anne Provoost en Riana Scheepers is nog te zien op 21 maart in De Velinkx in Tongeren (012-39.38.00), 22 maart in De Herbakker in Eeklo (09-378.40.90), 23 maart in Minnepoort in Leuven (016-22.21.13), 24 maart in De Werf in Aalst (053-73.28.12), 25 maart in het CC in Berchem (03-286.88.25), 28 maart in het CC in Genk (089-30.93.11), 30 maart in het CC in Hasselt (011-22.99.33) en 31 maart in Theaterteater in Mechelen (015-20.37.80).

Print deze pagina... enkel als het niet anders kan!